Türk Psikologlar Derneği (TPD) Başkanı Prof. Gökhan Malkoç, 10 Mayıs Psikologlar Günü nedeniyle yaptığı açıklamayla isyan etti. Malkoç kadro yetersizliği ve eğitim alanındaki sorunlara dikkat çeken Malkoç, Psikologlar Meslek Yasası’nın en kısa zamanda çıkartılması gerektiğini söyledi.
Devlet psikologlara olan ihtiyacı artık görmeli
TPD, Türkiye’de hali hazırda 150 bine yakın psikolog bulunduğunu ve sayısı katlanarak artan bu donanımlı psikologların büyük bir kısmının işsiz kaldığını veya asgari ücret düzeyinde maaşlara çalıştığını belirtiyor.
TPD Başkanı Prof. Gökhan Malkoç, “Ülkemiz bir afetten diğerine, bir toplumsal krizden diğerine yaralarını saramadan koşarken psikologlara büyük görevler düşüyor. Bu desteği gönüllü olarak vermeye çalışıyoruz. Bu gönüllü desteğin doğal sınırları var. Devlet psikologlara olan bu ihtiyacı artık görmeli ve kadro atamalarında psikologlara akıl dışı kontenjanlar vermekten vazgeçmeli. Sağlık Bakanlığı tarafından son açıklanan 15 binden fazla kadro içinde sadece 30 psikolog kadrosu var. Bu en hafif tabirle ciddiyetsizliktir.” diyerek isyan etti.
Yasal boşluklar hasta hakları açısından ciddi risk
TPD’nin dile getirdiği en önemli sorunlardan biri de psikolojik sağlık alanının yasal tanımdan ve korumadan yoksun olması. TPD Avrupa ülkelerinden Asya’ya, ABD’den Ortadoğu’ya kadar dünyanın hemen her ülkesinde Ruh Sağlığı Yasaları ve Psikolog Meslek Yasalarının var olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye’de ise psikologların, 40 yılı aşkın süredir mesleklerini, görev alanlarını ve etik sınırları tanımlayan bir meslek yasası için mücadele ettiklerini hatırlatıyor. Yürürlükteki yönetmelikte pek çok sıkıntının olduğunu ve acil düzenleme gerektiği vurgulandı.
Nitelikli psikoloji eğitimi “neredeyse” imkansız
Türk üniversitelerinde 166 Psikoloji bölümü bulunuyor, bu bölümler her yıl yaklaşık 13.000 yeni mezun veriyorlar. Ancak TPD’ye göre hızla artan psikoloji bölümleri ve kontenjanları, nitelikli psikoloji eğitimini imkansızlaştırmış durumda. TPD, yurtdışında 3-4 öğretim üyesi psikolojinin herhangi bir anabilim dalı için bile yeterli bulunmazken, ülkemizde 3-4 hocayla çok sayıda anabilim dalına sahip psikoloji bölümleri açıldığına dikkat çekiyor. Kâr odaklı sistem, psikoloji lisans mezunlarını, özel üniversitelerde astronomik ücretlere ulaşan lisansüstü programlara mahkûm ediyor.
Prof. Malkoç “Lisans ve Lisansüstü Eğitimlerde nitelik sorunları ve bu eğitimlere erişim engelleri sadece öğrencilerimizin değil, tüm psikoloji camiasının ve dolayısıyla bir halk sağlığı sorunudur” diye vurguluyor.
Psikologlar ne istiyor?
- Psikologlar Meslek Yasası çıkarılmalı, psikologların Meslek Odası olarak örgütlenerek öz denetimlerini yapmalarının yolu açılmalı
- Diplomasında “Klinik Psikoloji” yazmasa da eşdeğer eğitimi olan uzmanlara serbest çalışma hakkı tanınmalı
- Deneyimli psikologlar için istisnai ruhsatlandırma süreçleri ve uygulamalı eğitim almış psikologlar için yetkinlik belgelendirme mekanizması kurulmalı
- Klinik psikologlar hekim reçetesine bağlı kalmaksızın terapi planlaması yapabilmeli
- 4 yıllık lisans diploması olan psikologların yetkinlikleri tanınmalı, Serbest Çalışma Yönetmeliğinde bağımsız olarak çalışabilecekleri alanlar tanımlanmalı
- Gelişim psikolojisinden bağımlılık psikolojisine, nöropsikolojiden çevre psikolojisine, adli psikolojiden spor psikolojisine kadar psikolojinin sayısız alt dalı uzmanlık alanları olarak tanınmalı, Psikolog Meslek Yasası ile sadece psikologlara özel yasal bir çerçeve oluşturulmalı ve ilgili Bakanlıklar bünyesinde farklı uzmanlık alanlarına görev tanımlanmalı
- Serbest Çalışma Yönetmeliğinde belirlenen ruhsat başvuru süreleri gerçekçi şekilde yeniden düzenlenmeli; çalışma mekanları için belirlenen standartlar psikolojik hizmetlere uygun hale getirilmeli
- Üniversitelerde psikoloji lisans programlarının kontenjanları azaltılmalı, psikoloji programlarına girişte başarı barajı getirilmeli, yüksek lisans programlarının sayısı artırılmalı, tezsiz yüksek lisans programları yaygınlaştırılmalı
- Psikoloji bölümleri öğrenim kadrolarının nitelik ve niceliği açısından yeniden değerlendirilmeli, akreditasyon süreçlerini tamamlamaları takip edilmeli
